การย่อมุมคืออะไร

การย่อมุม เป็นคำที่เราเห็นบ่อยๆ เมื่อพูดถึงสถาปัตยกรรมไทย แต่จริงๆ แล้วมันคืออะไรกันนะ ผมสงสัย และเชื่อว่าหลายคนคงสงสัย ดังนั้นเรามาหาคำตอบกันครับ

การย่อมุมคืออะไร

จากพจนานุกรมสถาปัตยกรรมและศิลปเกี่ยวเนื่อง โดย โชต กัลยาณมิตร ฉบับปี พ.ศ. 2518 การย่อมุม คือ การแตกมุมใหญ่ให้เป็นมุมย่อยหลายมุม แต่ยังรวมอยู่ในรูปของมุมใหญ่ มักเป็นเลขคี่ ตามหลักที่นิยมมาแต่โบราณ การย่อมุมสิบสอง คือ เรียกตามจำนวนที่ย่อไม้ทั้งสี่มุมเป็นชื่อจำนวนที่ย่อรวมกัน

เดิมทีการย่อมุมนิยมทำกับฐานไม้ หรือแท่นไม้ จึงนิยมเรียกว่าการย่อมุมไม้ ซึ่งต่อมา ถึงแม้ว่าจะใช้กับสิ่งก่อสร้างจากวัสดุอื่น ก็ยังคงมีคำว่า “ไม้” อยู่ด้วย

ตัวอย่างจากภาพ เราย่อมุมสี่เหลี่ยมจตุรัศเป็น 3 มุม เมื่อรวมทั้ง 4 มุม จะนับได้ 12 มุม (นับจุดสีเขียว) แบบนี้เรียกว่า “ย่อมุมไม้สิบสอง” ครับ

ทำไมถึงมีการย่อมุม

เหตุผลหลักคือเพื่อความสวยงาม เพราะการมีมุมสี่เหลี่ยมทำให้ดูแข็งกระด้าง จึงใช้การย่อมุมเพื่อให้ดูนุ่มนวลขึ้น

เมื่อใช้การย่อมุมกับอาคารที่มีฐานเป็นสี่เหลี่ยมและมียอดเป็นกรวยกลม เช่น เจดีย์ จะทำให้เกิดความกลมกลืนของอาคารทั้งหลังครับ

Reference
http://www.digitalschool.club
https://www.silpa-mag.com